VIA NEGATIVA

  Διά του οριζοντίου ύψους..... « Μια φορά και έναν καιρό, πλάι σε ένα πανύψηλο υπερήφανο κυπαρίσσι, ζούσε μια ελάχιστη ταπεινή αγριάδα, που ζήλευε το μπόι του κυπαρισσιού κι ήθελε να το φτάσει, γι’ αυτό και τεντωνότανε αδιάκοπα στις μύτες των ριζών της, πασχίζοντας να σηκωθεί πιο πάνω από το χώμα. Μάταιη προσπάθεια και αρκετά οδυνηρή γιατί, κάθε φορά που έκανε αυτή τη γυμναστική, για μέρες μετά την πόναγε ανυπόφορα η μέση της.  Το κυπαρίσσι, που παρακολουθούσε αφ’ υψηλού τον αγώνα της αγριάδας, σειόταν και λυγιόταν καμαρωτό και της έλεγε υπεροπτικά, με προφορά σχεδόν εγγλέζικη, της Οξφόρδης:  “Δεν γνωρίζετε τι χάνετε αγαπητή μου αγριάδα, εκεί στην επιφάνεια του εδάφους όπου βρίσκεσθε. Δίχως να θέλω διόλου να υπερηφανευθώ, σας πληροφορώ ότι από την κορυφή μου έχω απεριόριστη θέα του κόσμου και θα ήταν ακόμα πιο απεριόριστη, θα έβλεπα ως τη Γουατεμάλα, αν κάποια αναιδή βουνά, γύρω τριγύρω, δεν την περιόριζαν.  Ωστόσο ευελπιστώ ή, μάλλον έχω τη βεβαιότητα ότι η βροχή θ...

  “Γύριζε, μή σταθής ποτέ, ρίξε μας πέτρα μαύρη, ο ψεύτης είδωλο είναι εδώ, το προσκυνά η πλεμπάγια, η Αλήθεια τόπο να σταθή μια σπιθαμή δέ θάβρη. Αλάργα. Νέκρα της ψυχής της χώρας τα μουράγια. Η Πολιτεία λωλάθηκε, κι απόπαιδα τα κάνει το Νου, το Λόγο, την Καρδιά, τον Ψάλτη, τον Προφήτη· κάθε σπαθί, κάθε φτερό, κάθε χλωρό στεφάνι, στη λάσπη. Σταύλος ο ναός, μπουντρούμι και το σπίτι. Από θαμπούς ντερβίσηδες και στέρφους μανταρίνους κι από τους χαλκοπράσινους η Πολιτεία πατιέται. Χαρά στους χασομέρηδες! Χαρά στους αρλεκίνους! Σκλάβος ξανάσκυψε ο ρωμιός και δασκαλοκρατιέται. Δεν έχεις, Όλυμπε, θεούς, μηδέ λεβέντες η Όσσα, ραγιάδες έχεις, μάννα γή, σκυφτούς για το χαράτσι, κούφιοι και οκνοί καταφρονούν τη θεία τραχιά σου γλώσσα, των Ευρωπαίων περίγελα και των αρχαίων παλιάτσοι. Και δημοκόποι Κλέωνες και λογοκόποι Ζωίλοι, Και Μαμμωνάδες βάρβαροι, και χαύνοι λεβαντίνοι· Λύκοι, κοπάδια, οι πιστικοί και ψωριασμένοι οι σκύλοι Κι οι χαροκόποι αδιάντροποι, και πόρνη η Ρωμιοσύνη!”

  Πόσοι από εμάς άραγε - περνώντας την παραλιακή στο ύψος των Λουτρών Αλίμου- ξέρουμε για ποιόν έχει στηθεί το άγαλμα που βρίσκεται εκεί; Τα αποκαλυπτήρια του έφιππου ανδριάντα  του Στρατηγού Στέφανου Σαράφη, έγιναν τον Ιούνιο του 2001 επί δημαρχείας Αλέκου Αλούκου, στο σημείο όπου είχε σκοτωθεί. Γεννημένος στα Τρίκαλα το 1890, ο στρατηγός Σαράφης, εισήλθε στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, αλλά εγκατέλειψε τις σπουδές του και μπήκε στην Σχολή Αξιωματικών. Συμμετείχε στους Βαλκανικούς Πολέμους, στη Μάχη του Σαρανταπόρου, στην Μικρασιατική Εκστρατεία κ.α Έπαιξε πρωταγωνιστικό ρόλο στο βενιζελικό στρατιωτικό κίνημα της 1ης Μαρτίου 1935 και μετά την αποτυχία του κινήματος συνελήφθη και καταδικάστηκε σε ισόβια δεσμά. Τελικά του δόθηκε αμνηστία. Στην συνέχεια, στην μεταξική δικτατορία συνελήφθη ξανά και εκτοπίστηκε στη Μήλο.  Το 1943  προσχώρησε στον ΕΛΑΣ και ανέλαβε ηγετικά καθήκοντα. Μετά την Συμφωνία της Βάρκιζας συνελήφθη πάλι και εκτοπίστηκε στη Σέριφο, τη Μ...

  Στις 18 Ιουνίου 1963, εννιά μόλις μέρες μετά την παραίτησή του, ο Καραμανλής φεύγει για τη Ζυρίχη για λόγους προσωπικούς, αφού μεταβίβασε την αρχηγία του κόμματός του,της ΕΡΕ, σε τριμελή επιτροπή από τους Παν. Κανελλόπουλο,Παν. Παπαληγούρα και Κων. Ροδόπουλο. Πάντως δεν παραιτείται ακόμα από την ενεργό πολιτική δραστηριότητα.. Στις 28 Σεπτεμβρίου επιστρέφει και διευθύνει προσωπικά την προεκλογική εκστρατεία για τις εκλογές που θα γίνουν στις 3 Νοεμβρίου. Το διάστημα από την ημέρα της παραίτησης της κυβέρνησης Καραμανλή (9 Ιουνίου 1963) μέχρι την αναγκαστική, λόγω παραιτήσεως, διεξαγωγή των εκλογών, είναι πολύ μεγάλο. Πρέπει να μαγειρευτεί νέος εκλογικός νόμος. Που θα τον φκιάξει ένας παλατιανός, ο Πα. Πιπινέλης. Που σχηματίζει κυβέρνηση κατ' εντολή του βασιλιά, δηλαδή της βασίλισσας, και παίρνει ψήφο εμπιστοσύνης χάρη στην ΕΡΕ, της οποίας ο αρχηγός, ωστόσο, έχει εκδιωχτεί από τη βασίλισσα. Η οποία φαίνεται να επικρατεί απολύτως. Και τον Καραμανλή διώχνει, και τον Πιπινέλη διορίζε...

  . ..Πήρε τη μαγκούρα του, πετάχτηκε έξω. Γλυκιά η νύχτα, ήσυχη, όπως όλες οι νύχτες που έρχουνται ύστερα από τους πολέμους και τις σφαγές των ανθρώπων. Τ’ άστρα είχαν χαμηλώσει απόψε, έτσι φάνηκε του παπα-Γιάνναρου, κρέμουνταν σαν καντήλια στο μαύρον αέρα του Θεού. «Ας είναι καλά ο ύπνος», συλλογίστηκε ο παπα-Γιάνναρος, «μας φέρνει ό,τι ο ξύπνος μας αρνιέται.» Στην καρδιά του παπα-Γιάνναρου ξαφνικά γλυκό αγεράκι είχε φυσήξει, το μέλι του ονείρου στάλαζε ακόμα στο σπλάχνο του. Να ‘ταν, λέει, αλήθεια αυτό που νειρεύτηκε, να ‘ταν, λέει, τέτοια η Δευτέρα Παρουσία! Έλεος, έλεος, όχι δικαιοσύνη! Δεν αντέχει ο κακομοίρης ο άνθρωπος στη δικαιοσύνη· αδύναμος είναι, καλή πολύ και νόστιμη του φαίνεται η αμαρτία, κι οι εντολές του Θεού βαριές· καλή ‘ναι η δικαιοσύνη, μα για τους αγγέλους· ο άνθρωπος ο κακομοίρης δεν αντέχει, θέλει έλεος… Μπήκε στο περιαύλι της εκκλησίας, σα να του φάνηκε πως από κει είχε ακουστεί το αγκομαχητό του ανθρώπου. Δρασκέλισε παλιούς τάφους, εδώ, στο περιαύλι, θάβου...

  ΟΙ ΜΗΤΕΡΕΣ ΠΟΥ ΑΦΗΣΑΜΕ ΜΟΝΕΣ Κάποτε ένα παιδί δεν μεγάλωνε μόνο μέσα στην αγκαλιά μιας μάνας. Μεγάλωνε μέσα σε μια ολόκληρη κοινότητα σωμάτων, βλεμμάτων και φωνών. Υπήρχαν γιαγιάδες που νανούριζαν χωρίς να είναι «υπεύθυνες». Γείτονες που ήξεραν το όνομα του παιδιού πριν μάθει το ίδιο να το προφέρει. Θείοι, φίλοι, αυλές, μυρωδιές από κουζίνες, γυναίκες που κρατούσαν λίγο το παιδί για να μπορέσει η μάνα να ανασάνει. Η μητρότητα τότε δεν ήταν ατομικό επίτευγμα. Ήταν μια μορφή συλλογικής φροντίδας. Το παιδί ανήκε κάπως σε όλους. Ήταν εκεί οι "κοινωνικοί γονείς" και τα 'κοινωνικά αδέλφια" του, όπως λέει ο Murray Bookchin. Και γι’ αυτό η μάνα δεν ήταν μόνη απέναντι στην εξάντληση, στον φόβο, στην αγρύπνια. Σήμερα ζητάμε συχνά από μία μόνο γυναίκα να γίνει τα πάντα. Μάνα. Σύντροφος. Εργαζόμενη. Ψυχολόγος. Παιδαγωγός. Διαρκώς διαθέσιμη. Διαρκώς τρυφερή. Διαρκώς λειτουργική. Σταθερός απορροφητήρας των συναισθηματικών κραδασμών ενός ολόκληρου συστήματος. Ένα αμορτισέρ για έν...

  «Σε μια γιορτή, ένας Άγγλος –υποτίθεται– διανοούμενος με ρώτησε γιατί γράφω για τη δυστυχία. Λες και κάνω κάτι διεστραμμένο! Ζήτησε να μάθει αν ο πατέρας μου με είχε χτυπήσει ή αν η μητέρα μου το είχε σκάσει από το σπίτι μας ‘‘χαρίζοντάς’’ μου μια δυστυχισμένη παιδική ηλικία. Του απάντησα αρνητικά, πως είχα ζήσει πολύ χαρούμενα παιδικά χρόνια. Τότε πίστεψε πως ήμουν ακόμα πιο διεστραμμένος. Έφυγα από τη γιορτή το συντομότερο δυνατό και μπήκα σε ένα ταξί. Στο γυάλινο χώρισμα ανάμεσα σε εμένα και τον οδηγό υπήρχαν τρεις ταμπέλες: η μία ζητούσε μια βοήθεια για τους τυφλούς, η άλλη μια βοήθεια για τα ορφανά και η τρίτη μια ανακούφιση για τους πρόσφυγες του πολέμου. Δεν χρειάζεται να αναζητά κάποιος τη δυστυχία. Ακούς τα ουρλιαχτά της ακόμα και στα ταξί του Λονδίνου». Πηγή : Andro.gr [  https://www.andro.gr/kentrika-themata/samuel-beckett-grapste-gia-to-xaos-tou-sygxronou-kosmou/  ]

Πρωτοκόλλησέ την, στοιχειοθέτησέ την και φακέλλωσέ την και συσχέτισέ την, πιστοχρέωσέ την, κάτσε διάβασέ την και μελέτησέ την, πολυπρόσεξέ την, πολυεξέτασέ την κι ύστερα αφησέ την κι απαράτησέ την κι αναζήτησέ την. Γράψε, στούπωσέ την, ράψε, ξήλωσέ την, μονογράφησέ την, προσυπόγραψέ την, ήτοι μ’ ένα λόγο: διενέργησέ την, καθαρόγραψέ την και παράπεμψέ την κι επανάφερέ την, ή διαβίβασέ την, ή ανακοίνωσέ την με τα «κατωτέρω» (ό,τι ξέρεις, ξέρω) με τα «περαιτέρω» μ’ όλα τα «λαμβάνω» κι «επαναλαμβάνω» (δεν καταλαμβάνω) μ’όλα τα «ερευνήσας» και τα «αναδιφήσας» (φτου κι απ’ την αρχή σας) Και δεν τ΄ανευρίσκω, και τα «υπομιμνήσκω» Μ’όλα τα «αναφέρω» μ΄όλας τας τιμάς Για τα «περαιτέρω» για τα «καθ΄υμάς» (η μικρή ιστορία μιας αναφοράς)

  Να γνωρίζεις και να μην γνωρίζεις, να έχεις συνείδηση της απόλυτης αλήθειας ενώ λες προσεκτικά κατασκευασμένα ψέματα, να κρατάς ταυτόχρονα δύο απόψεις που ακυρώνονται, γνωρίζοντας ότι είναι αντιφατικές και πιστεύοντας και στις δύο, να χρησιμοποιείς τη λογική ενάντια στη λογική, να αποκηρύτττεις την ηθική ενώ την διεκδικείς, να πιστεύεις ότι η δημοκρατία ήταν αδύνατη και ότι το Κόμμα ήταν ο θεματοφύλακας της δημοκρατίας, να ξεχνάς ό, τι ήταν απαραίτητο για να ξεχάσεις, στη συνέχεια να το ξαναπάρεις στη μνήμη τη στιγμή που χρειαζόταν, και στη συνέχεια να το ξεχάσεις αμέσως και πάλι, και πάνω απ όλα, να εφαρμόσεις την ίδια διαδικασία στην ίδια τη διαδικασία αυτή ήταν η έσχατη λεπτότητα: συνειδητά να προκαλείς την ασυνειδητότητα, και μετά, για άλλη μια φορά, ακόμα, να σκεφτείς την πράξη της διπλής χρήσης ".

Πέσε στα γόνατα, προσκύνα το πανάγιο χώμα με την ψυχή κατάκορφα στον ουρανό υψωμένη, όποιος και να ’σαι, όθε και να ’σαι κι ό,τι — άνθρωπος να ’σαι! Πιότερο, αν είσαι του λαού ξωμάχος, χερομάχος, φτωχόπαιδο, που αθέλητα σε βάλαν να καρφώσεις τον αδερφό σου αντίκρα σου — με μάνα εσύ και κείνος! Ετούτ’ η μάντρ’ αγνάντια σου το σύνορο του κόσμου. Σ’ αυτήν απάνου βρόντηξεν ο  Διγενής  το Χάρο. Ήτανε πρώτη του Μαγιού, φως όλα μέσα κι έξω (έξω τα χρυσολούλουδα και μέσα η καλοσύνη) που αράδιασε πά’ στο σοβά, πιστάγκωνα δεμένους και θέρισε με μπαταριές οχτρός ελληνομάχος, όχι έναν, όχι δυο και τρεις, διακόσια παλικάρια. Δεν ήρθαν μελλοθάνατοι με κλάμα και λαχτάρα, μόν’ ήρθανε μελλόγαμπροι με χορό και τραγούδι. Και πρώτος άρχος του χορού, δυο μπόγια πάνου απ’ όλους κι από το Χάρο τρεις φορές πιο πάνου ο  Ναπολέος . Κι είναι από τότες Μάης εδώ, φως όλα μέσα κι έξω. Κόλλα τ’ αφτί και την καρδιά στο ματωμένο χώμα. Στον Κάτου Κόσμο τραγουδάνε πάντα και χορεύουν κι αν κάπου ανάκουστος ...

  «Πάντα μέσα από ένα διάτρητο παρόν, ο θάνατος πλήττει το μέλλον, όχι το παρελθόν. Ο νεκρός έζησε, αλλά δεν μπορεί να ξαναζήσει, ούτε να αλλάξει κάτι από τα όσα ήδη έχουν παρέλθει. Η ορφάνια του βίου του είναι ότι, ενώ άλλοτε συμπορευόταν με τη ζωή, ακολουθούσε τις καμπές του χρόνου, είχε την ελευθερία να αναμορφώνει κατά βούληση το νόημα του παρελθόντος, τώρα -νικημένη σκιά καθώς είναι- μένει αμέτοχος. Σαν αδέσποτη μνήμη, η ζωή του παραδίδεται στους άλλους ενώ το μέλλον του ξεριζώνεται τελεσίδικα. Κάθε άνθρωπος χωρίς μέλλον, ήτοι κάθε νεκρός, αποκεφαλίζεται, καταντάει ιστορία στα χείλη των άλλων, αφορμή για ατελεύτητες δηλώσεις και παρεξηγήσεις. Υπάρχει ένας άταφος βιωμένος χρόνος που κληροδοτείται εξ ολοκλήρου ή εξ αδιαιρέτου στους επιζώντες. Το απισχνασμένο κορμί μπορεί να σφαλίστηκε στο μνήμα, αλλά τα πεπραγμένα του βιωμένου χρόνου δεν περιχωρούνται. Είναι απεριχώρητα. Σβήνουν και ανάβουν με το ρυθμό που σβήνουν και ανάβουν τα ίχνη κάθε αδέσποτης ζωής», έγραφε στο «Ζώντες και ...

  Υπάρχουν στη γλώσσα μας δυο βιβλία που αποκαλύπτουν ένα μέρος από αυτό που υπήρξε ο   Παναγούλης . Το ένα, η πιο σοβαρή και εμπεριστατωμένη μέχρι σήμερα δημοσιογραφική δουλειά για αυτόν, γράφτηκε από τον Κώστα Μαρδά (με τη στενή, όπως δηλώνεται, συνεργασία του αδελφού του Αλέκου Στάθη Παναγούλη) και κυκλοφόρησε το 1997 με τον τίτλο «Αλέξανδρος Παναγούλης – Πρόβες Θανάτου». Σε τούτο το βιβλίο γίνεται μια εξαιρετικά προσεκτική προσπάθεια να συγκεντρωθούν όσα περισσότερα ντοκουμέντα και στοιχεία για την παράφορη όσο και πολύτροπη ζωή του Παναγούλη. Ανάμεσα σε αυτά και ορισμένα κρίσιμα κείμενα του ίδιου του Παναγούλη: η απολογία του στο Στρατοδικείο της χούντας, ένα αυτοβιογραφικό κείμενο για την απόπειρα του κατά του δικτάτορα Παπαδόπουλο γραμμένο το 1974, η ιστορική συνέντευξη του στην Οριάνα Φαλάτσι που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Γιουροπέο στα 1973 κι αναδημοσιεύτηκε στις μεγαλύτερες εφημερίδες της Ευρώπης. Το βιβλίο του Μαρδά είναι ένα βιβλίο βάσης – και φυσικά (όπως κάθε τι...